Η θεωρία του παγόβουνου – The Iceberg Theory – Τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια
Η θεωρία του παγόβουνου είναι μια από τις θεωρίες επικοινωνίας για την οποία πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί.
Ο Sigmund Freud (Σίγκμουντ Φρόυντ), ιδρυτής της ψυχανάλυσης, πίστευε ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά καθορίζεται πρωτίστως από το ασυνείδητο. Δηλ. από αυτό που δεν φαίνεται μεν αλλά ελέγχει τη συμπεριφορά.
Σαν το παγόβουνο που φαίνεται συνήθως μόνο η κορυφή του πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και όχι το μεγαλύτερο τμήμα του που είναι κάτω από την επιφάνεια.
Τη μεταφορά του παγόβουνου πολλοί την αποδίδουν στον Hemingway και όχι στον Freud. O Hemingway γύρω στα 1930 ισχυριζόταν ότι δεν χρειάζεται να εκφράζεις απόλυτα το νόημα μιας ιστορίας. Αρκεί μόνο, σαν ένα παγόβουνο, να δείχνεις το ένα δέκατο του μεγέθους/όγκου σου πάνω από την επιφάνεια.
Αν εφαρμόσουμε αυτόν τον κανόνα στην επικοινωνία, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ορατό συνειδητό μέρος μιας συνομιλίας είναι το συμβάν.
Τι λέμε ή για ποιο θέμα μιλήσαμε.
Το ασυνείδητο όμως της διαπροσωπικής σχέσης των συνομιλητών, είναι που καθορίζει τα πράγματα.
Πως λέμε τα πράγματα και τι πραγματικά εννοούμε.
Αυτό σημαίνει ότι το ασυνείδητο κυριαρχεί και ελέγχει το συμβάν. Όχι την επιλογή των λέξεων αλλά σίγουρα την επιλογή των εκφράσεων (κίνηση χεριών και προσώπου καθώς και τόνο φωνής). Οι επιλογές αυτές των εκφράσεων προδίδουν τις ασυνείδητες μυστικές επιθυμίες μας, τα καταπιεσμένα συναισθήματα μας, τις τραυματικές εμπειρίες μας, τα κρυφά κίνητρα και τα ζωώδη ένστικτα μας. Όλα αυτά μεταδίδονται στο ασυνείδητο του συνομιλητή μας.
Όσο περισσότερο γνωρίζουμε τις προσωπικές αξίες, τα πρότυπα συμπεριφοράς και τα κίνητρα του συνομιλητή μας, τόσο περισσότερο βλέπουμε το παγόβουνο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Και τότε καταλαβαίνουμε καλύτερα και τον λόγο του και τις πράξεις του.
Ο καλύτερος τρόπος για να δείτε κάτω από την επιφάνεια του άλλου είναι να είστε και εσείς ειλικρινής. Να δείξετε εσείς πρώτος λίγο κάτω από τη δική σας επιφάνεια του νερού.
Αν για παράδειγμα θέλετε ο συνομιλητής σας να αναγνωρίσει ένα λάθος του, ξεκινήστε με την αναγνώριση ενός δικού σας.
Κλείνοντας μην ξεχνάμε ότι όπως λέει και ο Richard Ford :
“Ο φόβος και η ελπίδα είναι και τα δύο από κάτω.”
FB Tags:
Comments are closed.