Πώς απαντάς στην ερώτηση: «Πώς σου φαίνομαι;»

Η αλήθεια είναι ότι όλοι οι άνθρωποι λένε ψέματα.

Σε ορισμένες καταστάσεις –όπως όταν βρισκόμαστε υπό πίεση, όταν πρέπει να δικαιολογήσουμε τον εαυτό μας ή όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε μια καλή εντύπωση– έχουμε μεγαλύτερη τάση να λέμε μικρά ή μεγαλύτερα ψέματα απ’ ό,τι όταν αισθανόμαστε χαλαροί και σίγουροι για τον εαυτό μας.

Ωστόσο, από ηθική άποψη, δεν είναι κάθε ψέμα απαραίτητα κακό. Μπορεί, για παράδειγμα, να πούμε ψέματα προκειμένου να προστατεύσουμε κάποιον.

Στη θεωρία της επικοινωνίας, τα ψέματα μπορούν να ταξινομηθούν με βάση δύο βασικά ερωτήματα:

• Ωφελούμαι εγώ από το ψέμα;
• Ωφελείται το άτομο στο οποίο λέω το ψέμα;

Από τον συνδυασμό αυτών των δύο ερωτημάτων προκύπτουν τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες ψεμάτων.

1. Λευκό ψέμα – Ωφελείται μόνο εκείνος στον οποίο λέμε το ψέμα

Πρόκειται για ένα καλοπροαίρετο, ανιδιοτελές ψέμα, με το οποίο είμαστε διατεθειμένοι να υποστούμε ενδεχόμενες συνέπειες προκειμένου να βοηθήσουμε κάποιον άλλον.

Σε αυτή την περίπτωση, συνήθως μπαίνουμε στη θέση του άλλου ανθρώπου.

Για παράδειγμα, υποστηρίζουμε ότι υπάρχει ο Άγιος Βασίλης, γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή η αλήθεια θα αποκαλυφθεί.

Αυτό το αλτρουιστικό ψέμα μάς δημιουργεί ένα αίσθημα ικανοποίησης, επειδή θεωρούμε ότι εξυπηρετεί έναν καλό σκοπό.

2. Γκρίζο ψέμα – Ωφελούνται τόσο εκείνος που λέει το ψέμα όσο και εκείνος που το ακούει

«Έχεις αδυνατίσει!»

Τα γκρίζα ψέματα αποτελούν συχνά μέρος των κοινωνικών και πολιτισμικών συμβάσεων.

Σε πολλές περιπτώσεις, όταν ρωτάμε κάποιον «Τι κάνεις;», περιμένουμε σχεδόν αυτονόητα μια θετική απάντηση, ακόμη κι αν αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα:

«Ευχαριστώ, όλα είναι υπέροχα!»

Τέτοιου είδους ψέματα διευκολύνουν την κοινωνική αλληλεπίδραση, αποτρέπουν την αμηχανία και συμβάλλουν στη διατήρηση ευχάριστων διαπροσωπικών σχέσεων.

3. Μαύρο ψέμα – Ωφελείται μόνο εκείνος που λέει το ψέμα

Παρόλο που είμαστε ένοχοι, αρνούμαστε κατηγορηματικά κάθε κατηγορία.

«Όχι, εγώ δεν πήρα τα χρήματα!»

Το μαύρο ψέμα μπορεί επίσης να πάρει τη μορφή μιας τολμηρής υπόσχεσης ή ενός προμελετημένου ισχυρισμού:

«Αν εκλεγώ, δεν θα αυξήσω ποτέ τους φόρους…»

Σε αυτή την περίπτωση, το συνειδητό και απροκάλυπτο ψέμα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για προσωπικό όφελος, συχνά εις βάρος των άλλων.

4. Κόκκινο ψέμα – Δεν ωφελείται κανείς

Πρόκειται για την πιο ακραία και καταστροφική μορφή ψεύδους.

Λέμε κάτι γνωρίζοντας πολύ καλά ότι ο συνομιλητής μας γνωρίζει πως αυτό που ισχυριζόμαστε είναι ψευδές.

Μάλιστα, μερικές φορές επιμένουμε σε αυτό το ψέμα ακόμη κι όταν προκαλούμε ζημιά στον ίδιο μας τον εαυτό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα:

«Το μεγαλύτερο πλήθος που παρακολούθησε ποτέ τελετή ορκωμοσίας».

Εδώ, ο σκοπός δεν είναι απαραίτητα να πειστεί ο άλλος, αλλά να επιβληθεί ένας ισχυρισμός παρά την προφανή αντίθεσή του με την πραγματικότητα.

Πηγή: The Communication Book: 44 Ideas for Better Conversations Every Day

Συγγραφείς: Mikael Krogerus & Roman Tschäppeler

Συγγραφείς του διεθνούς μπεστ σέλερ The Decision Book.

Τελικά, το ψέμα δεν αποκαλύπτει μόνο αυτό που προσπαθούμε να κρύψουμε. Αποκαλύπτει και ποιοι πραγματικά είμαστε.

Γιατί το σημαντικότερο δεν είναι πάντα αν λέμε την αλήθεια, αλλά γιατί επιλέγουμε να μην την πούμε.

Και τώρα η ερώτηση είναι μία: Όταν λες ψέματα, το κάνεις για να προστατεύσεις τον άλλον ή για να προστατεύσεις τον εαυτό σου από την αλήθεια;

#mindstormGR #lies #communication #ψέματα #επικοινωνία #ψυχολογία #ανθρώπινεςΣχέσεις